Net als aardappelen en groente kan je ook graan op ruggen telen. De Duitse machinebouwer Julian Mayor heeft hiervoor een speciale machine ontwikkeld. Deze is gebaseerd op de Spaanse traditionele wijze van graan telen. Er is geen voorafgaande grondbewerking nodig. Dat betekent behoud van het bodemleven. En minder bewerkingen op het land, dus tijd- en brandstofbesparing. Het graan groeit sneller op de ruggen en heeft minder bemesting nodig. Dit alles leidt tot hogere opbrengsten en lagere kosten, met winst voor bodemleven en biodiversiteit.
In Duitsland telen al zo’n 100 boeren graan op ruggen. De ervaringen zijn positief. In samenwerking met de Biobakker uit Ahaus, die ook graan geleverd krijgt van Nederlandse telers, was op dinsdag 20 september een zaaidemonstratie met wintergerst bij Echt Overijssel!-deelnemer Jan Overesch. Machinebouwer Julian Mayor gaf uitleg over het hoe en waarom van de ruggenteelt en de machine die hij hiervoor heeft ontwikkeld. In één werkgang zaait de machine en maakt die ruggen van zo’n 15 cm hoog. De afstand tussen de ruggen is 60 cm, maar kan ook anders ingesteld worden.
Het voordeel van een rug boven een vlak zaaibed is dat de temperatuur hoger is en dat de rug beter water vasthoudt. Ook is er intensief bodemleven in de rug, wat de plant weer ten goede komt. Voor het wieden wordt een apart element gebruikt dat zowel het onkruid tussen de ruggen snijdt of hakt als de ruggen aanaardt. De rug werkt als een ‘mini-composthoop’. Bij deze vorm van ruggenteelt kan dan ook de bemesting omlaag. Tussen de ruggen is het voor vogels zoals patrijzen ook gemakkelijker bewegen dan in dicht gezaaid graan. Deze werkwijze lijkt dan ook veelbelovend voor graan op natuurakkers. En het draagt bij aan een mens- en milieuvriendelijker wijze van werken door minder bewerkingen, dus minder brandstofgebruik, minder kans op bodemverdichting en minder arbeidstijd.
Met een beschermende rug, voldoende vocht en een goede temperatuur is het graan de grond (rug) uitgeschoten. Op bijgaande foto de situatie negen dagen na het zaaien. De wintergerst (ca. 175 kg zaad per ha) staat mooi egaal op de ruggen. Een lust voor het oog. Begin oktober komt de machine opnieuw naar Nederland om een aantal percelen bij Overesch in te zaaien.
Vanuit de deelnemers van Echt Overijssel! is er belangstelling om met deze manier van werken aan de slag te gaan in een demo met monitoring van een aantal aspecten rond graanteelt en biodiversiteit.